Aanvullend menu

Essays

2015

FD-Disruptieve-burger-richt-zijn-leefomgeving-zelf-inDisruptieve burger richt zijn leefomgeving zelf in

Woningcorporaties kunnen niet langer om de macht van de burger heen: met nieuwe platforms en apps krijgt een bewoner meer greep op de eigen woonomgeving. (Verschenen in FD Outlook.)

Download Disruptieve burger richt zijn leefomgeving zelf in (pdf)

 

FD-essay-Ontwrichtende-burger-2015-06-20-1Ontwrichtende burger komt onstuitbaar nabij

Terwijl van de burger steeds meer zelfstandigheid wordt verwacht, wordt zijn keuzevrijheid nog steeds beperkt door de overheid en publieke diensten. Dit zal leiden tot een sluipende sociale omwenteling. (Verschenen in FD Outlook.)

Download Ontwrichtende burger komt onstuitbaar naderbij (pdf)

 

Burgerkracht_met-burgermacht_omslagBurgerkracht met Burgermacht

Nederland verbouwt de verzorgings-en verzekeringsstaat fundamenteel. Dit essay analyseert dit proces, de problemen, de kansen, de lege retoriek en doet aanbevelingen. Burgers leunen verwend achterover, maar nemen ook toenemend onverwachte initiatieven (burgerkracht). De overheid stuurt en regelt gulzig voorwaarts, samen met een paternalistische polder, maar zou anders willen en erkent het probleem van het gebrek aan burgermacht. Maatschappelijke ondernemingen schuilen nog allereerst bij de overheid, maar sommigen worden ook partner van burgerinitiatief.

Bestel Burgerkracht met Burgermacht bij Boom Bestuurskunde

 

2014

Maatschappelijk-Leiderschap-FD-11-10-2014Respect voor de nieuwe leiders!

Ze stuiten soms op weerstand, maar nu de overheid zich terugtrekt zijn ze steeds meer nodig: maatschappelijke leiders. Ze handelen niet uit egoïsme of politieke motieven, maar omdat ze een misstand willen aanpakken. Toch worden ze vaak wantrouwig bekeken. Ten onrechte.

Download Respect voor de nieuwe leiders! (pdf)

 

 

MMNieuws-Disruptive-Cultuur-Okt14De nieuwe macht van het publiek

Het fundamentele probleem van de cultuursector is niet een overschot aan cultuurproductie, maar de platforms waarmee kunst en cultuur hun publiek bereiken. (Verschenen in MMNieuws.)

Download De nieuwe macht van het publiek (pdf)

 

 

NVZD-certificaat-Zorgvisie-april2014Antwoord op governancevragen

Zorgbestuurders worden openlijker, kritischer en meer persoonlijk beoordeeld. De NVZD heeft in antwoord hierop een accreditatiesysteem ingericht. Maar is dit het juiste antwoord? (Verschenen in Zorgvisie.)

Download Antwoord op governancevragen (pdf)

 

 

Dossier-Nieuw-Leiderschap-FD-Outlook-03-2014-thumb

Nieuw leiderschap

Krimp én groei tegelijk – de economie heeft voorlopig een dubbel gezicht. Dat stelt andere eisen aan leiders. Wat wordt er van hen verlangd? Hierover gaat het dossier Nieuw leiderschap van FD, tot stand gekomen in partnership met Public SPACE. Steven de Waal schreef het inleidende artikel ‘Tijd voor geboren leiderschap’.

Download het FD-dossier Nieuw leiderschap (pdf)

 

2013

Cover-De-publieke-sector-verdient-goed-management-SD2013-5De publieke sector verdient goed management

Bij veel scholen, woningbouwcorporaties en zorginstellingen is het publieke management een deel van het probleem geworden in plaats van de oplossing. Als er iets misgaat — en er ging veel mis de laatste tijd — wordt er hard op de man gespeeld, maar wordt te weinig nagedacht over de rol die bestuurders zouden moeten vervullen. (Verschenen in S&D.)

Download De publieke sector verdient goed management (pdf)

 

leiders-met-karakterLeiders met karakter

Als er één les te trekken is uit de reeks bestuursschandalen van de laatste jaren, dan is het: regels helpen niet. We moeten terug naar af. Zet ethiek en karaktervorming weer hoog op het programma van de managementopleidingen. (Verschenen in Het Financieele Dagblad.)

Download Leiders met karakter (pdf)

 

2011

essay-een-land-in-angst-en-zonder-koers-deel-i-2011Een Land in Angst zonder Koers. De roep om Leiderschap verklaard

Nederland is een land van extremen geworden. Van hosanna tot weg-met-ons. Van bijna-ramp (varkensgriepgolf) naar orgastisch feest (WK) naar overdreven waarschuwingen (weeralarm, zwemalarm). We zijn fundamenteel verdeeld op alle grote ideologische issues: arbeidsmigratie, sociale zekerheid, sociaal-economisch beleid, bestuurlijke vernieuwing. Het duidt op radeloosheid, gebrek aan samenhang, misschien ook gebrek aan gedeelde waarden. En steeds luider klinkt de roep om leiderschap.

Download Een Land in Angst zonder Koers. De roep om Leiderschap verklaard (pdf)

 

publicspace-eenbeterezorgvoorjeugd-2011Een betere Zorg voor Jeugd. Decentralisatie van de Jeugdzorg als kans

Essay naar aanleiding van de decentralisatie van de jeugdzorg, in opdracht van GGD Nederland. Het geeft aan hoe de Jeugdzorg effectiever en dichter op de burgers is te organiseren, en tegelijkertijd de bureaucratie te verminderen is en gewenste bezuinigingen te realiseren zijn. Met name door de regie terug te geven aan de professionele zorgverleners.

Download Een betere zorg voor Jeugd. Decentralisatie van de jeugdzorg als kans (pdf)

 

2010

Bouwen op burgerschap. In plaats van markt of staat: méér burgerBouwen op burgerschap. In plaats van markt of staat: méér burger

Bij het verkleinen van de staat kiezen de Conservatieven in Groot-Brittannië niet voor ‘meer markt’ maar voor ‘meer burger’. Ook in Nederland is het belangrijk dat de overheid burgers als bondgenoot blijft zien en betrokkenheid van burgers accepteert en stimuleert. Maar de afgelopen jaren is de burger juist op afstand gezet. (Verschenen in Het Financieele Dagblad.)

Download Bouwen op burgerschap. In plaats van markt of staat: méér burger (pdf)

 

ggd-boekje-jeugdgezondheidszorg-2010Jeugdgezondheidszorg: zijn we op de goede weg?

Essay geschreven op verzoek van GGD Nederland. Een verslag van een reis door het veranderende landschap van de jeugdgezondheidszorg. Enkele conclusies: 1. Er moet aandacht komen voor de sociaal-medische aspecten van de jeugdgezondheidszorg; 2. Bijscholing, sturen op competenties maar vooral ook ruimte voor reflectie van de professional is nodig; 3. Investeren in preventie is nodig, bij voorkeur op gemeentelijk niveau en met aandacht juist voor die groepen die er het meest bij gebaat zijn.

Download Jeugdgezondheidszorg: zijn we op de goede weg? (pdf)

stand-van-de-stad-lezing-ulf-hackhauf-2010De Stand van de Stad – Visionary cities

Public SPACE sponsorde een lezing bij het Utrechts debatcentrum Tumult, over de toekomst van de stad. Gastspreker was de architect Ulf Hackauf. Hij werkt bij The Why Factory, een samenwerkingsverband van het Rotterdamse archtectenbureau MVRDV en de Technische Universiteit Delft. Hij ging in op het ontwikkelen van ‘grote visies’ op stedenbouw. Verslag van zijn lezing en het debat.

Download De Stand van de Stad – Visionary cities (pdf)

 

2009

maatschappelijke-onderneming-hoorzitting-tweede-kamer-2009Visie op Wetsontwerp inzake Maatschappelijke Onderneming

Betoog voor de vaste commissie Justitie van de Tweede Kamer, waarin wordt afgeraden om de maatschappelijke onderneming als rechtsvorm op te nemen in de wet. Het is overbodig en wellicht schadelijk.

Download Visie op Wetsontwerp inzake Maatschappelijke Onderneming (pdf)

 

stand-van-de-stad-lezing-rene-boomkens-2009Stand van de Stad – De transnationale stad

Public SPACE sponsorde een lezing bij het Utrechts debatcentrum Tumult met als titel ‘De transnationale stad’. Gastspreker was Rene Boomkens, stadfilosoof uit Groningen. Hij belichtte de uitwisseling tussen verschillende nationaliteiten en verschillende culturen in de stad. Het integratievraagstuk, voor zover dat bestaat, is onderdeel van een verandering van de stedelijke samenleving. Wat betekent transnationaliteit voor de dagelijkse praktijk in de stad Utrecht? Verslag van de lezing en het debat.

Download De Stand van de Stad – De transnationale stad (pdf)

2008

over-onnut-en-schade-van-winstuitkeren-bij-ziekenhuizen-lang-zjOver onnut en schade van winstuitkeren bij ziekenhuizen

Naar aanleiding van de discussie over winstuitkeren bij ziekenhuizen als onderdeel van verdere marktwerking. Deze discussie kwam op gang na het advies van de NZa ‘Private winst voor het publieke belang’. Zowel het advies als de berichtgeving slaan relevante vragen over. Te snel klinkt het alsof meer winstuitkering een logische en noodzakelijke stap is en slechts voorzichtigheid over de randvoorwaarden is geboden. Tijd om de hele en halve waarheden te analyseren.

Download Over onnut en schade van winstuitkeren bij ziekenhuizen (pdf)
Of lees verkorte versie die verscheen in Zorgvisie

stand-van-de-stad-lezing-lieven-de-cauter-2008Stand van de stad – Het einde van de open stad?

Public SPACE sponsorde een lezing bij het Utrechts debatcentrum Tumult met als titel ‘Het einde van de open stad?’. Gastspreker was de Vlaamse stadsfilosoof Lieven de Cauter. Hij belichtte ontwikkelingen in grote steden wereldwijd: de capsullaire samenleving, de commercialisering en privatisering van de openbare ruimte, de stad als pretpark en de kampvorming overal, inclusief het optrekken van de muren rond Fort Europa. Verslag van de lezing en het debat.

Download Stand van de stad – Het einde van de open stad? (pdf)

2007

grandes-oeuvres-2007‘Grandes Oeuvres’: Hoe nu verder?

Vervolg op het manifest van Public SPACE. In de daarop volgende discussies bleek dat het kernprobleem dat we adequaat en vrij uniek hebben aangesneden is dat de grote problemen waar Nederland voor staat, vaak niet voldoende groots worden aangepakt. Er staat in de publieke sector in Nederland permanent een soort gehaktmolen aan die alle grote kwesties verhakseld tot de kleine probleempjes waarmee ons openbaar bestuur wel om weet te gaan.

Download ‘Grandes Oeuvres’: Hoe nu verder? (pdf)

 

non-profit-wat-is-er-zo-bijzonder-aan-allerheiligenberaad-zjNon-profit organisaties: wat is er zo bijzonder aan?

Over het bijzondere karakter van non-profit organisaties. En over de maatschappelijke onderneming en de plannen om deze vast te stellen als rechtsvorm: een goed idee in een verkeerde jas. (Verschenen in een bundel van het Katholiek Netwerk.)

Download Non-profit organisaties: wat is er zo bijzonder aan? (pdf)

 

2006

Afwachten is de beste optieLiberalisering ziekenhuismarkt gaat langzaam: Afwachten is de beste optie

De ziekenhuizen zouden niet genoeg vaart maken met de liberalisering van de markt, vindt onder andere KPMG. Maar het kortetermijndenken van ziekenhuismanagers is eigenlijk heel strategisch. Want het perspectief van liberalisering is zeer onzeker en vooral politieke retoriek. (Verschenen in ZorgVisie.)

Download Afwachten is de beste optie (pdf)

 

2005

peter-van-felius-zorg-voor-nieuw-in-oud-2005Zorg voor nieuw in oud

Onderzoek naar maatschappelijk ondernemen in de ouderenzorg. Afstudeerscriptie van Peter van Felius, die werd begeleid door Public SPACE. Het ontwikkelen van indicatoren stond centraal om zo een aantal kenmerken van maatschappelijke ondernemingen te kunnen meten. Ook zijn de belemmeringen geïnventariseerd die verhinderen dat zorgorganisaties in de ouderenzorg zich verder ontwikkelen tot maatschappelijke onderneming.

Download Zorg voor nieuw in oud (pdf)

tienpuntenplan-publieke-omroep-2005Tienpuntenplan voor de publieke omroep

Technologische ontwikkelingen en een toenemend media-aanbod vragen om een herijking van het mediabeleid en een fundamentele discussie over de rol van de publieke omroep daarbinnen. Belangrijke waarden, geformuleerd door de WRR, zijn pluriformiteit, onafhankelijkheid, toegankelijkheid, kwaliteit, sociale samenhang en bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Die vormen het uitgangspunt voor dit tienpuntenplan.

Download Tienpuntenplan voor de publieke omroep (pdf)

 

2004

visie-op-een-publiek-bestel-met-maatschappelijke-ondernemingen-2004Visie op een publiek bestel met maatschappelijke ondernemingen

Een publiek bestel met maatschappelijke ondernemingen als alternatief voor concurrentie op een open markt volgens het model van commerciële ondernemingen. Deze visie is verder ontwikkeld naar aanleiding van studies op het gebied van gezondheidszorg, sociale woningbouw en publieke omroepen.

Download Visie op een publiek bestel met maatschappelijke ondernemingen (pdf)

2002

politiek-kan-grote-processen-niet-aan-2002Politiek kan grote processen niet aan

Ontevreden reizigers, onrust onder het personeel onrust, bestuurlijke en strategische onduidelijkheid. Onder druk van Tweede Kamer, media en NS-personeel moest minister Netelenbos wel ingrijpen. Het resultaat: een ambtelijk samengestelde raad van commissarissen, een interim-manager en een vage politieke belofte dat nu ‘schoon schip gemaakt wordt’ en er een betere Spoorwet moet komen. Het is hetzelfde als bij andere diensten voor het grote publiek: van onderwijs tot gezondheidszorg tot de aanpak van veiligheid. (Verscheen in NRC Handelsblad.)

Download Politiek kan grote processen niet aan (pdf)

h5-particulier-initiatief-en-publiek-belang-toekomst-maatschap-ondern-zjDe toekomst van de maatschappelijke onderneming in Nederland

Maatschappelijk middenveld, particulier initiatief, non-profitsector: vele begrippen voor organisaties in Nederland die vanoudsher gedijen bij gratie van het vrijwillig engagement van burgers. En die voor een groot deel de taken van de verzorgingsstaat uitvoeren. Hoe ziet de toekomst van deze maatschappelijke ondernemingen in Nederland er uit? (Verschenen in de SCP-publicatie ‘Particulier initiatief en publiek belang’.)

Download De toekomst van de maatschappelijke onderneming in Nederland (pdf)

2000

de-waarden-van-de-academieDe waarde(n) van de academie

Feiten en fictie over de rol van de universiteit bij innovatie en kennisontwikkeling aan de hand van vier punten: 1. De universiteit zorgt voor vorming van wereldburgers; 2. De universiteit zorgt voor elitevorming volgens het principe van de meritocratie; 3. De universiteit biedt a-ideologische en anti-ideologische kennisontwikkeling; 4. De universiteit zorgt voor een grondwerk voor uitvindingen.

Download De waarde(n) van de academie (pdf)